از الواح مقبره نظامی گنجوی تا تکرار مکررات
در روزهاي اخير گويا كتيبههاي فارسي مقبرهي نظامي گنجوي برچيده شده و جايشان را به كتيبههاي تركي و انگليسي دادهاند. اين اقدام دولتمردان جمهوري آذربايجان، واکنشهاي تندي در بين نويسندگان و مسوولان كشورمان به دنبال داشته است. به طوري كه عدهاي اين كار را به مثابه مخالفت دولتمردان آذربايجاني با زبان فارسي و فرهنگ ايراني تلقي كرده و آن را تقبيح كردهاند. دولتمردان جمهوري آذربايجان در برچيدن كتيبههاي فارسي مقبرهي نظامي گنجوي هر هدفي را دنبال كرده باشند، قابل دفاع نيست و ميتوان گفت دست به كاري نسنجيده زدهاند. اما در اين ميان عدهاي از فرصت پيشآمده نهايت استفاده را نموده و خزعبلاتي سر هم مي کنند كه آدمي نه تنها در نویسنده و محقق بودنشان بلکه در صاحب فكر و انديشهبودنشان نیز مردد ميشود.
در يكي از اين نمونههاي بسيار، آقاي اسماعيل آذر نويسنده و محقق ايراني كه صاحب تاليفاتي چون «تاثیر حافظ بر ادبیات غرب» و «ادبیات ایران در ادبیات جهان» نيز ميباشد در گفتگو با خبرگزاري مهر* مواردي را طرح ميكند كه از زواياي مختلف قابل تامل است.
وي در واکنش به معدوم کردن الواح و کتیبههای فارسی مقبره نظامی گنجوی در جمهوری آذربایجان ميگويد: «روزگاری که باکو، بادکوبه نام داشت و جزیی از سرزمین ایران بود، نباید در تاریخ فراموش شود.» در اينكه جمهوري آذربايجان و شهر باكو زماني جزو خاك ايران بودهاند شكي نيست و فكر نكنم كسي از مردم ايران بويژه آذربايجانهاي ايران بتوانند آن را فراموش كنند. اما آيا صرف اينكه آذربايجان زماني جزو خاك ايران بوده ميتواند، حق مالكيتي براي ايران پديد آورد؟ اگر پاسخ مثبت است پس چرا در موارد مشابه چنين حقي براي خود قائل نيستيم؟ مگر گرجستان و ارمنستان و بحرين و افغانستان و كشورهاي آسياي ميانه زماني در چارچوب و محدودهي اراضي حكومتهاي مسلط بر ايران نبودند؟ پس چرا نسبت به اين كشورها چنين ديدگاهي نداريم. و اگر پاسخ منفي است آيا فكر نميكنيد طرح مسائلي چون «آذربايجان زماني جزو خاك ايران بوده است» دخالت در امور داخلي يك كشور مستقل تلقي ميشود؟ و نيز آيا فكر نميكنيد طرح اين قبيل مسائل، دست طرف مقابل را جهت دخالت در امور داخلي كشورمان باز ميگذارد؟
وي در بخش دیگری از سخنانش ميگويد: «سالهاست که مردم ایران نگرانند مولوی مصادره نشود، نظامی مصادره نشود و شخصیتی مثل ابوعلی سینا به تاراج نرود. گاه و بیگاه سخنهایی میرود و خبرهایی میرسد دال بر کندن مولوی از ایران و محلق کردن او به فرهنگ ترکیه. بر اذهان جهانی چنین قلمداد کردهاند که نظامی، ایرانی نیست، آذربایجانی است. به همین دلیل الواحی که به خط فارسی در مقبره او و پیرامونش به چشم میخورد، جایشان را به الواح انگلیسی و ترکی دادهاند». وی در ادامه ميافزايد: «هيچ كدام از اين كارها نمیتوانند مانع این شوند که نظامی فرزند زبان پارسی باشد. نمیتوانند او را از این زبان جدا کنند؛ درست مانند فرزندی که هزاران گواه بیاورند و بگویند مادرش فرد دیگری است و او فرزند آن مادر نیست. وضعیت نظامی هم همینگونه است و این ادعاها در حالی مطرح میشود که شناسنامه معرفتی و فرهنگی او گواهی بر زبان پارسی است.» آقاي آذر براي اثبات حرف خود دليل نيز ميآورند: «یک مثال از داخل کشور خودمان بزنم. صائب، مدتی در تبریز زیسته است، ولی زادگاهش اصفهانی است. او اصفهانی است و اکنون مقبرهاش هم در اصفهان است. حالا اگر هزار دلیل هم بیاوریم تا بگوییم او متعلق به کجاست، شناسنامهاش مشخص است». در اينجا باز هم آقاي آذر يادشان ميرود براساس استنباط خودشان هركس در هركجا زاده شود، متعلق به آنجاست. لذا با حساب ايشان چون نظامي گنجوي زادهي گنجه است و مدفون در اين شهر و گنجه نيز يكي از شهرهاي جمهوري آذربايجان است، نظامي گنجوي، آذربايجاني هست. امري واضح كه ايشان ريسمان را به آسمان ميبافند تا منكرش شوند.
وي به اينها اكتفا نكرده و راهكار و پيشنهادي هم ارايه ميدهند: «اکنون کاری که ما میتوانیم بکنیم این است که در مجلات مشهور دنیا این مطلب را ابراز کنیم که «آيا مولوی ترکی میدانسته؟» یا «آیا نظامی به ترکی سخنی گفته یا نوشته است؟» سراسر خمسه نظامی، یک بیت هم به زبان ترکی ندارد.» اما باز فراموش ميكند كه زبان نوشتار چيزي غير از زبان مادريست. ما هزاران نويسنده و دانشمند داريم كه همهي تاليفاتشان را به زباني غير از زبان مادريشان نوشتهاند. آيا ميتوان زبان و هويت اين همه ترك، كرد، عرب و تركمن ايراني را كه عليرغم تكلم به زبان مادريشان، حتي نميتوانند يك جمله به اين زبانها بنويسند را انكار كرد؟ و مگر غير اين است كه با اين حساب اغلب نويسندگان و دانشمندان ايراني سدههاي اول اسلام را بايستي عرب بدانيم چون همه تاليفاتشان را به زبان عربي به رشتهي تحرير درآوردهاند؟ و اگر صرف نوشتن به زبان فارسی، هویت و زبان فرد را تغییر دهد در این صورت بخش اعظم قومیت های غیرفارس ایرانی را بایستی فارس دانست چرا که به غیر از فارسی به زبان دیگری نمی توانند بنویسند و بخوانند.
اين نويسنده و محقق بزرگوار پا را از اين هم جلوتر گذاشته ميگويد: «فراموش نکنیم که تا پیش از آتاتورک، زبان ترکهای ترکیه فارسی بوده است. دلیلش هم این است که کمترین سودی که گروهی از سلجوقیان مهاجر به آسیا برای ترکها داشتند، این بود که زبان آنها را شیرینتر کنند و شهد پارسی را در کامشان بریزند.» حالا ما ماندهايم بالاخره سلجوقيان زبان آذري رايج در آذربايجان و اراضي شرق تركيه را از بين برده و زبان تركي را در آن رواج دادند يا اينكه زبان آنها را شیرینتر کرده و شهد پارسی را در کامشان ريختهاند؟!» مگر اسلاف و همفكران آقاي آذري ادعا نميكنند كه زبان تركي مردم آذربايجان تحفه و ارمغان سلجوقيان تركزبان است؟ پس چطور ممكن است سلجوقيان در جايي زبان تركي را رواج بدهند و در جايي ديگر زبان فارسي را؟ و ديگر اينكه مگر در تاريخ نخواندهايم كه عثمانيها ترك زبان بودهاند؟ مگر آنها در همه جاي دنيا با نام «تركان عثماني» شناخته نميشوند؟
در پايان لازم است به يكي از بخشهاي بسيار جالب سخنان آقاي آذر اشاره كنيم كه ميگويد:«ترکهای آذربایجان شوروی و ترکیه، زبان پارسی نمیدانند. اگرچه بیش از 50 درصد واژگانی که در زبان آنها به کار میرود، فارسی است.» شكي در اينكه تركان آذربايجان شوروي و تركيه امروزه زبان فارسي بلد نيستند، وجود ندارد. اما در مورد درصد واژگان فارسي زبان ترکهای آذربایجان شوروی و ترکیه نيز نيازي به اظهارنظر بنده نيست و هركس اندك آشنايي با اين زبانها داشته باشد، خود ميتواند در صحت و سقم سخن آقاي آذري قضاوت و داوري نمايد.
*خبرگزاري مهر، 29 مهرماه 1392، کد خبر: 2159313
+ نوشته شده در یکشنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۲ساعت 20:53 توسط احمدحسن نژاد ارزیل
|
