مازار

حیدر بابا مرد اوغوللار دوغ گینان /// نامردلرین بورونلارین اوغ گینان

حاجي ريحاني ايله منيم خاطيره­لريم!

احمد حسن نژاد

اسلامي شورا مجليسي­نين 8 ـ نجي دؤورو عؤمورون باشا يئتيردي. بو بير بهانه اولدو تا اهرـ هريس حوزه­سينين كئچميش مجليسده اولان وكيلي «حاج غلامحسين مسعودي ريحان» ايله اولان خاطيره­لريمدن بير نئچه­سيني كاغاذ اوسته گتيره­م. بو يازيدان، حاجي ريحاني جنابلارينين فردي و اجتماعي داورانيش­ينين بير گوشه­سينه ايشاره ائتمكدن باشقا بير هدفيم يوخدور.

 

قوربانام! قوربانام!

اوندا كي حاج ريحاني ورزقانين آزاد بيلي­يوردونون باش مودورو ايدي، بير گون گؤروشونه گئتديم. روح ا... ايسكندري جنابلاري ايله بيرليكده حاجي­نين قوللوغوندا اوتورموشدوق كي بيريسي حاجي­نين جيب­تلفونونا زنگ آچدي. حاجي ريحاني تله­سيردي و خطين او باشيندا اولان دا سؤزو قورتارميردي. اونا گؤره­ده حاجي دوشموشدو «قوربان» خطينه و آرديجيل شكيلده دئييردي: «قوربانام!». «قوربانام! قوربانام!». «قوربانا...». «قور...». من ايله ايسكندري­ده گولمك­دن قيريلميشديق.

دوغروسودا حاجي قوربان­ايدي. بير قوربان كي هئچ زاد اوچون قورباني اولدو و قورباني اولماسي­نين اؤزوندن باشقا بير كيمسه­يه فايداسي اولمادي.

 

همه­شه­ليك وكيل

انتخاباتين ببرينجي مرحله­سي قورتولدو و حاجي ريحاني ايله فلاح جنابلاري ايكينجي مرحله­يه يول تاپديلار. او گون هريس شهرينده ايديم. سحردن ـ آخشاما ده­ك و گئجه­دن ـ سحره ده­ك، دوست­لار ايله بيرليكده حاجي ريحاني­نين ستاديندا اوتوروب، سئچگي­نين نتيجه­سين گودوردوك. سحره ياخين نتيجه بللي اولوب بير آز هؤيوشنه­دن دوشدوك. هاوا ايشيقلاندي. حاجي­نين باجي­اوغلوسو گيلين ماشين­لاري ايله تبريزه ساري يوللانديق. يولدا حاجي­نين باجي اوغلوسو دئييردي: «كافي­دي حاجي بير كره مجليسه يول تاپا. شوبهه­سيز، حاجي­دا سوراغيم اولان جسارت، مودبيرليك و باجاريق، اونون نئچه دؤوره اهر نماينده­سي اولاجاغيني تضمين ائده­جك».

حاجي وكيل اولدو، آمما بيز حاجي­دا نه جسارت گؤردوك، نه مودبيرليك و نه باجاريق. حاجي ائله كورلادي كي دؤرد ايلدن سونرا، نه تكجه اهرـ هريس حوزه­سيندن آد يازديرانمادي، بلكه حتا صلاحيت­ده آلا بيلمه­دي.

 

حاجي قولو

گئجه­ني اهرده حاجي ريحاني­نين ائوينده ياتميشديق. سحر يوخودان دوروب، حاجي ايله بيرليكده اهرين بازارينا ساري يولا دوشدوك. بو كوچه­دن ووروب او بيري كوچه­دن چيخديق. بالاخره حاجي بير چلوكبابي­نين قاباغيندا ماشينين تورموزونو چكدي. چلوكبابي­دا هامي حاجي­ني «حاجي قولو» سسليردي. ائله بيل آتا ـ آناسي اونا آد قويماميشديلار.

اينصافسيزليق ائتمه­يه­ك، اهرلي­لر نئجه دئميشدي­لر، ائله او جور دا حاجي­نين داليندا دوروب، مجليسه يوللاديلار. آمما حاييف كي حاجي هئچ زامان اهرلي­لرين بو ايستي و شورلو حمايت­لرينه دوزگون جاواب وئره­بيلمه­ييب و اونلاري اؤز اينتخاب­لاريندان پئشمان ائتدي.

 

اوغلان شكيللي تابلو

او گون، ورزقانين آزاد بيلي­يوردونون «مركز»دن «واحيد»ه ارتقا تاپاجاغي اوچون او شهرين فرهنگ و ارشاد اداره­سينين اجتماعات سالونوندا بير مراسيم كئچيره­جه­ييدير. ائله اونا گؤره ده حاجي ريحاني­نين يولداش­لاريندان اولان بير نئچه نفر، اهردن ورزقانا گلميشديلر. سالونا گئده­ن مسيرده بير سلماني توكاني وارايدي. توكانين تابلوسو بير گؤزه­ل اوغلان شكيلين، اؤزونده يئرلشديرميشدي. ماشين توكانين اؤنونده­ن رد اولا ـ  اولا، حاجي تابلونو گؤروب دئدي: «ساغ اول ورزقان! سلماني­سينين تابلوسونا باخ!»

من ايله حاجي­نين قوناق­لاريندان اولان بيريسي كي ماشينين ايچينده اوتورموشدوق، گولوب دئديك: «آي حاجي! نئجه اولدو او بئله تابلونون ايچينده، سنين گؤزون يالنيز بو اوغلان شكيللي تابلونو سئچدي؟» او دا گولوب دئدي: «بيز اهرلي­لر بئله بير زادي تئز گؤره­ريك».

من قالديم، بير تابلونو اون­لار تابلو ايچيندن سئچه­ن گؤزلر نئجه اؤز موكيل­لرينين داغدان اوجا دردلريني سئچه­بيلمه­دي.

 

يئرسيز قوول

سئچگي­لرين تبليغات هفته­سي باشلاميش­دي. حاجي ريحاني ايله اهرده گؤروشمك اوچون قاباقجادان هماهنگ اولموشدوم. آخشام اوستو تبريزدن، اهره دوغرو يولا دوشدوم. بير ساحاتدان سونرا اهر شهرينده حاجي­نين مركزي ستاديندايديم.

گون باتدي، گئجه اولدو، حاجي­دان خبر اولمادي. بالاخره گئجه ياريسي اؤتموشدو، حاجي ريحاني تاپيليب گلدي و من ايله بيرليكده اونلارين ائولرينه ساري يوللانديق. قاپي دؤيولدو. خانيم قيزلاري قاپيني آچيب، ايچري گيرديك. او گئجه ايلك دفعه اوچون حاجي­نين ايكي اوغلونون لال ـ كار اولماسين دوشوندوم. ائوده اولان اوغلو، چوخ معرفت­لي و شست ـ بست­لي بير يئني­يئتمه ايدي. بيزه بير شام سوفره­سي آچيلدي. بير نئچه تيكه شام يئييب، ياتماغا حاضيرلانديق. ياتماغا گئده­نده حاجي خانيمي­سينا اوز توتوب دئدي: «بو دوستوموزا چوخ زحمت وئرميشيك. اينشاا... مجليسه يول تاپسام، بونا بير ثابت ايش باشي باغليياجاغام، بلكه بير آز ذهني آچيلسين!» و خانيمي­دا ائولي يوخسا سوباي اولدوغومو سوروب دئدي: «پس آللاه دئيه­ن اولسا گلن ايله كيمي ائولنديره­جه­ييك ده».

انتخابات قورتولدو. حاجي ريحاني مجليسه يول تاپدي. دؤرد ايل كئچيب، مجليس باشا چاتدي. آمما حاجي بو وئردييي قوولونا دا او بيري قوولولارينا تاي عمل ائتمه­دي.

 

چيخيب اوتوروبسان!

سئچگي زامانينا بير نئچه آي قاليردي. هله كانديدالار آد يازديرماميشديلار، آمما كيملر آد يازديرماق ايسته­ييرلر، بللي ايدي. تبليغات دا كي نئچه ايل اوندان اؤنجه باشلاميشدي.

ياديمدا دئييل حاجي ريحاني ايله بيرليك­ده هارا گئتمك ايسته­ييرديك. ماشينا مينيب يولا دوشدوك. حاجي همه­شه­كي كيمي اينتخابات دوروموندان و اؤزلرينين وضعيت­لريندن سوروشدولار. ­منده كي هنوز انتخاباتين نئجه اولدوغونو ياخشي آرايا بيلميرديم، دئديم: «ايندي­ليك­ده ياخشي­دي، قاباقجيل كانديدالاردان بيريسي­سيز!» او دا گولوب دئدي: «يولداشلاردان بيري تعريف­ليردي كئچميش زامانلاردا، سئچگي­لرين بيرينده كانديدا اولموشدوم. هر گون اؤزومو دولانديران شوفئردن، انتخاباتين نئجه اولدوغونو سوروشوردوم. شوفئرده هر دؤنه دئييردي: حاجي چيخيب اوتوروبسان! گونلر ـ هفته­لر كئچيب، سئچگي گونو يئتيشدي. سئچگي­لرين نتيجه­سي اعلان اولاندا گؤردوم آخيردان بيرينجي­يم. شوفئري چاغيريب دئديم: بو نئجه چيخيب اوتورماق­دي؟ او دا دايانمادان جاواب وئردي: حاجي سن هر دؤنه ماشين­دا اوتوراندان سونرا مندن سوروشوردون. منده دئييرديم؛ چيخيب اوتوروبسان. يالان دا دئميرديم، نييه كي او حالدا سيز ماشينين ايچينده اوتورموشدوز.»

حاجي بو حكايتي تعريف ائديب سوروشدو: «اولمايا منده او جور اوتورموش اولام؟»

آمما دوزوده بو ايدي كي او گونلر اهرـ هريس ده هامي ممي­خاني، فاتحي و فلاح جناب­لارينين بيرينين وكيل اولماسينا دوشونوردولر. نه بيلئيديلر كي ممي­خاني صلاحيت آلا بيلمه­يه­جك و فاتحي ايله فلاح دا ريحاني­دان دالي قالاجاقلار.

 

ترسينه وكيل

اوستانيميزين چوخلو شهريستان­لارينا تاي، هريس شهرستانيندا ياشايان­لار دا نئجه ايللردير اؤزلريني مجليسده مستقيل بير كرسي صاحيبي اولماغا حاقلي بيليرلر.  ائله بونا گؤره ده چوخلو مجليس كانديدالاري هريسلي­لرين بو ايسته­ييندن بهره­لنيب، بو ايسته­يي يئرينه يئتيرمه­يي اؤزلرينين انتخاباتي شعارلاريندان بيري قرار وئريرلر.

حاجي ريحاني­دا او كانديدالاردان بيري ايدي. بير خئيلك دانيشيق­لاريندا بو موضوعا ايشاره ائديب، سؤز وئريردي؛ مجليسه يول تاپيرسا، هريسلي­لرين بو ايسته­يين يئرينه يئتيرمك اوچون الينده­ن گلن ايشي اسيرگه­مييه­جك.

حاجي ريحاني، مجليسه يول تاپاندان سونرا وئردييي قوول­لارين ترسينه اوندا كي دوغو آذربايجان­دا هانسي شهريستانين بو موضوعدا حاقلي اولماسي باره­­ده سؤز آپاريلدي، هريس شهرستانينين، تبريز حوزه­سينه قاريشماغينا رأي وئردي، بونسوز كي اوشونموش اولا. سانكي حاجي وكيل­ليك­دن دويموشدو.

 

اوزون يوخو

نئچه گون قاباقدان، تبريزده گؤروشمك اوچون قرار قويموشودوق. قرار گونو يئتيشدي. صوبح حاجي­نين جيب تلفونونا زنگ آچيب هارادا هابئله هانسي ساحات گؤروشمه­ميزي سوردوم. ناهاردان سونرا «اوستانين ديوان محاسبات» اداره­سينده كئچيريله­جك بير جلسه­دن خبر وئريب، قرارا گلديك جلسه­دن سونرا گؤروشك.

گون اورتا چاغي اؤزومو اداره­نين قاباغينا يئتيرديم. هاوا چوخ سويوق ايدي. هردن ده بير آلا چارپوو قار ياغيردي. چوخ منتظر قالديم. جلسه قورتاردي. اوستانين وكيل­لري بينادان ائشيگه چيخديلار. هاميسي واريدي، يالنيز حاجي ريحاني. هر هانسي نماينده­دن سوراغين توتدوم، دئدي: خبريم يوخدو. تلفونونا زنگ آچديم. تلفونون سؤندورموشدو. سويو سوزولموش ائوه قاييتديم. او گون گئجه آخير واختا كيمي تلفونونا جاواب وئرمه­دي.

صاباح يئني­دن زنگ آچديم و جلسه­يه گلمه­دييي­نين نده­نين سوردوم. چوخ آرام دئدي: «يورولموشدوم. يوخوم گليردي. گيرديم ياتديم، گله بيلمه­ديم!»

بو قرارين نتيجه­سي من اوچون سويوق اثرينده ناخوشلاماق اولدو و حاجي اوچون ده يوخلاماق. بير يوخو كي دؤرد ايل بويو اوزونا چكدي.

 

قليان عاييدلي موصاحيبه

8 ـ نجي مجليسين باشلانماسيندان بير نئچه آي كئچيردي. دوستوم «رضا عالي» جنابلاري ايله بيرليك­ده، حاجي ريحاني ايله موصاحيبه ائتمك مقصدينه، اهره دوغرو يولا دوشدوك. اهرده بير نئچه اداره­يه باش ووروب، سونرا حاجي ايله تلفونلاشديق. بير يئرده گوروشوب، بيرليك­ده اهرين گيره­جه­يينده يئرلشن بير قهوه­خانايا ساري يوللانديق.

حاجي قهوه­خانا دا بير حالدا كي پنجره قاباغيندا اَيله­شيب، بير الين ديزي اوسته قويوب و او بيري الينده قليان گؤتوروب ميزه ديرسك­لنميشدير، بيزيم سورولاريميزا جاواب وئريردي. او اهرده «تبديلي صنايع»ين يولا سالماسينين هابئله اهر ـ تبريز يولونون تئزليك­جه باشا چاتماسينين ضرورتينه ايشاره ائديب، چوخلو اوره­يه ياتيم سؤزلر سؤيله­دي.

8 ـ نجي مجليسين عؤمورو باشا چاتدي. آمما حاجي دئدييي سؤزلرين هئچ بيري يئرينه گئتمه­دي. بيزيم موصاحيبه­ميزدن، اهر ـ هريس حوزه­سينين ياشايانلارينا تكجه زاد كي عاييد اولدو، وكيل­لرينين بير دينج يئرده قليان چكمه­سيدير.

 

اوجوزلو اَت شورباسي

حاجي ريحاني او وكيل­لرده ايدي كي مجليسه يول تاپماق اوچون لاپ آز پول خرج ائتدي. شايد لاپ آغير هزينه­سي، ستادلارينين اجاره­سي هابئله پوستر و تراكت هزينه­لري اولايدي. ائله بونا گؤره ده اينتظار گئديردي حاجي هئچ جناح و گروپا باغلي اولماييب، تكجه موكيل­لرينين سؤز دانيشاني اولسون. آمما نئجه كي آز هزينه ايله مجليسه يول تاپدي، ائله او جور آز نتيجه ايله­ده مجليسي ترك قيلدي.

تكجه سؤزلر كي دؤرد ايل بويوندا، حاجي­نين ديلينده ائشيتديك؛ اهر ـ تبريز جادداسينين نازيك­لييي، اهرلي­لرين اييرمي اوچ فايزينين بئكار اولماسي و تراختور تيمي­نين اودوزماسينين بويوك نده­ني «توركو­نون ناداورليغي»نا شدت­لي اعتيراض­لاري اولدو.  

  

+ نوشته شده در  دوشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۱ساعت 22:29  توسط احمدحسن نژاد ارزیل  |